Lideri i opozitës ruse, Alexei Navalny, u vra duke përdorur një toksinë vdekjeprurëse që gjendet tek bretkosat helmuese në Amerikën e Jugut, thanë Mbretëria e Bashkuar dhe disa aleatë të saj evropianë. Gjetjet e zyrës së jashtme britanike treguan se gjurmë të epibatidinës u zbuluan në mostra nga trupi i Navalny-t dhe kjo ka shumë gjasa që rezultoi në vdekjen e tij dy vjet më parë në një koloni penale në Siberi. Aleatët thanë se vetëm shteti rus kishte “mjetet, motivin dhe mundësinë” për të përdorur këtë toksinë vdekjeprurëse. Kremlini hodhi poshtë zbulimin, duke e quajtur atë “një fushatë informimi”, sipas agjencisë së lajmeve Tass.
Çfarë toksine është?
Epibatidina është një neurotoksinë natyrale e izoluar nga lëkura e bretkosës helmuese ekuadoriane, sipas ekspertes së toksikologjisë, Jill Johnson. Ajo tha për BBC Russian se është “200 herë më e fuqishme” se morfina.
Epibatidina gjendet natyralisht tek bretkosat helmuese në Amerikën e Jugut dhe gjithashtu mund të prodhohet në laborator. Bretkosat në kafaz nuk prodhojnë këtë toksinë dhe nuk gjendet natyralisht në Rusi, thanë aleatët europianë. Disa lloje sekretojnë toksinën në lëkurën e tyre.
Megjithëse epibatidina është studiuar si analgjezik dhe për lehtësimin e sëmundjeve të dhimbshme inflamatore të mushkërive, nuk përdoret klinikisht për shkak të toksicitetit të saj.
Si funksionon helmi i bretkosës?
Ky përbërës kimik i fuqishëm vepron mbi receptorët nikotinikë në sistemin nervor, sipas Johnson. Duke i stimuluar tepër këta receptorë nervorë, nëse jepet në dozën e duhur, mund të shkaktojë:
Tërheqje muskulore dhe paralizë
Konvulsione
Ngadalësim të rrahjeve të zemrës
Probleme respiratore deri në vdekje
Profesori Alastair Hay nga Universiteti i Leeds-it tha për PA se efektet e tij mund të bllokojnë frymëmarrjen dhe se “çdo person i helmuar vdes nga mbytja”. Zbulimi i toksinës në gjakun e dikujt “sugjeron administrim të qëllimshëm”, shtoi ai. Ai gjithashtu theksoi se toksiciteti i epibatidinës mund të rritet nga kombinimi me disa barna të tjera, dhe këto kombinime janë studiuar.
Sa e rrallë është toksina?
Epibatidina është jashtëzakonisht e rrallë dhe gjendet vetëm në një rajon gjeografik dhe vetëm në sasi të vogla. Fryma e bretkosës që u përmend nga Mbretëria e Bashkuar dhe të tjerët ishte Anthony’s poison arrow frog, një specie endemike e Ekuadorit dhe Perusë. Bretkosat prodhojnë këtë përbërës duke ngrënë ushqimin e duhur që prodhon alkaloide, një lloj përbërësi organik – që krijon epibatidinën dhe e akumulojnë në lëkurë. Nëse dieta e bretkosës ndryshon, rezervat e epibatidinës shterojnë.
Johnson tha: “Të gjesh një bretkosë të egër në vendin e duhur, duke ngrënë pikërisht ushqimin e nevojshëm për të prodhuar alkaloidet e duhura, është pothuajse e pamundur… pothuajse.” Ajo shtoi: “Ky është një metodë jashtëzakonisht e rrallë për helmimin e njeriut. Rastet e tjera të helmimit me epibatidin që njoh unë ishin laboratorike dhe jo-fatale.”
Çfarë thotë Rusia?
Laboratorët europianë konfirmuan se Navalny vdiq nga ky helm i rrallë, thanë aleatët të shtunën. Moska kishte pretenduar më parë se Navalny vdiq nga shkaqe natyrore, megjithëse e veja e Navalny-t, Yulia Navalnaya, ka pohuar vazhdimisht se burri i saj u “vra” nga helmimi.
Ambasada ruse në Londër mohoi përfshirjen e Moskës në vdekjen e Navalny-t dhe përshkroi njoftimin si “mangësi mendore e fabulistëve perëndimorë” dhe “nekro-propagandë”. Zëdhënësja e Kremlinit, Maria Zakharova, u citua nga agjencia ruse e lajmeve Tass duke thënë:
“Të gjitha bisedat dhe deklaratat janë një fushatë informimi e cila ka për qëllim të largojë vëmendjen nga problemet urgjente të Perëndimit.”
Në kohën e vdekjes, Navalny ishte në burg për tre vjet dhe së fundmi ishte transferuar në një koloni penale në Arktik. Sipas raporteve ruse, 47-vjeçari bëri një shëtitje të shkurtër, tha se ndihej keq, pastaj u shemb dhe nuk rikuperoi kurrë vetëdijen.
